Mooie doopdienst...

Zaterdag 12 Juni 2004 om 13:16

... maar ja, ik ben natuurlijk niet meer objectief nu ds. Ter Linden hetzelfde thema koos als dit weblog: het leven als reis, als queeste, met Christoforus (zie het zegel rechtsonder) als patroon. Een stijlvolle, intieme dienst. Catharina-Amalia Beatrix Carmen Victoria's eerste kennismaking met de kerk beviel haar zo te zien goed, al hoop ik dat het geeuwtje tijdens de doopbediening geen eerste teken van verveling was ;-)


Blij met: het appèl tot dienen en omzien naar je medemens dat ds. Ter Linden deed op de aanwezigen, waaronder onze regering, met een beroep op Mattheüs 25. De verkondiging diepte het verhaal van Christoforus uit, een verhaal dat Ter Linden genoeg kapstokken bood om zijn boodschap over te brengen. Jammer dat: Jezus Christus maar heel schoorvoetend als Heer en Zoon van God werd benoemd (eigenlijk alleen in de vaste formuleringen tijdens doop en zegen) én dat de lezing ophield bij vers 40, terwijl Jezus daar nog even doorgaat - maar dan wat minder lief. Wim Rietkerk signaleerde de trend om alleen de aangename kanten van Jezus' prediking te noemen al in 1997. Hij noemde dat 'de versuikering van het Christendom'.

Naar de voorpagina | E-mail GJ | zes reacties

Reisgenoten

gravatar for Mutti

Eerlijk gezegd was ik blij dat de lezing daar ophield…

Gezien de tijd, gezien de plaats, gezien de vele gasten die nog nooit een kerk van binnen hadden gezien, die nog nooit gehoord hadden van Jezus…

Hier paste alleen de verkondiging van Gods Liefde, van God ‘doen’ aan je medemens…

Soms vraag ik me af van wie je dat hebt…

Dat: de mensen zo willen confronteren met de andere kant…

Begin maar met te vertellen van Gods Liefde… Begin maar met het voorleven van Gods Liefde…

Wat ik gisteren gezien heb was: een stralend ouderpaar dat, aan wie het wilde zien, liet zien dat ze vanuit hun geloofsovertuiging hun dochtertje lieten dopen… En daarbij straalde er zoveel liefde van hen uit, en zoveel blijdschap, dat het gewoon niet anders kan, dan dat mensen daar jaloers op worden, dat mensen gaan vragen: wat is dat, hoe kan ik dat ook vinden…, zoveel blijdschap, zoveel liefde, zo’n overgave…

Mutti · 13-06-’04 22:22 · Reageer op Mutti

gravatar for Gert Jan

Precies, een mooie dienst. ;-)

Kijk voor de teksten hier: http://www.koninklijkhuis.nl/gebeurtenis..

Toch blijft het licht katterige gevoel, het spijt me. Bekijk die lezing nog eens in de liturgie. Hij begon niet bij vers 31, de plek zoals ik in mijn linkje vals getuigde, maar bij vers 35. Niet bij het het begin van het verhaal dus, maar halverwege. Geen spoor daarom van Jezus die als Heer terugkomt in al zijn heerlijkheid. Geen notie van een scheiding tussen goed en kwaad, en Jezus die dat onderscheid maakt. Zelfs vers 34, waar Jezus tegen de mensen aan zijn rechterhand zegt “Kom, gezegende kinderen van mijn Vader. U mag het Koninkrijk binnengaan, dat van het begin van de wereld af voor u bestemd is” werd overgeslagen, terwijl dat toch een uitstekende binnenkomer zou zijn om de context neer te zetten. In plaats daarvan vallen we met de deur in huis, en horen hoe Jezus de goeden een schouderklopje geeft. Zonder context, zonder introductie. En we verlaten de tekst weer voor de kwaden aan bod komen. Toeval? Ik denk het niet. Ik geloof, maar niet in toeval.

Wellicht ben ik wat overgevoelig voor het niet-noemen van Jezus als Verlosser. Het is een trend die kerkbreed doorbreekt: praten over Jezus als de man van Nazareth, een goed mens, een fantastisch voorbeeld. Niet de Zoon van God, laat staan Middelaar. Een door-en-door goed mens, die ons heeft laten zien hoe God het allemaal bedoeld had.

Het raakt de kern van mijn geloof, en het raakt mij daarom diep als daar met mooie woorden omheen geouwehoerd wordt – excusez le mot. In Zijn huis, nota bene. Het voelt als een verloochening, als overspel in de echtelijke slaapkamer. Het reduceert de navolging van Christus tot een lief gevoel, een fijne sensatie, de kick die je ervaart als je er voor hebt gekozen iets ‘goeds’ te doen.

Als ik mensen wil confronteren met ‘de andere kant’, is dat niet de kant van hel en verdoemenis. Hel en verdoemenis preken is zoooo 1969, en zoooo gereformeerd. Het is wel de andere kant van een Jezus die niet zomaar een toffe peer was, een man die als een van de heel weinigen op deze aarde (categorie Ghandi, Martin Luther King) goede dingen zei en ze ook nog zelf uitvoerde, een man die je een schouderklopje geeft als je je best doet hem na te doen. Het is de kant van Jezus als de Zoon van God, die in grote heerlijkheid komt (vers 31), die de macht heeft gekregen de volken te scheiden (vers 32). Die de mensen die Zijn wil doen, die omzien naar de hongerigen, de dorstigen, de asielzoekers, de daklozen, de zieken, de gevangenen, rijkelijk beloont. Niet met een schouderklopje, maar met een plaats in Zijn Koninkrijk. Omdat hij die macht heeft. En: die de mens die zijn naaste laat kreperen, asielzoekers uitzet, daklozen laat verpauperen, gezondheidszorg onbetaalbaar maakt voor chronisch zieken, gevangenen onmenselijk behandelt, een koekje van eigen deeg belooft. Omdat Hij die macht heeft. Hij is namelijk niet een van de vele feel-good guru’s, zo’n aandoenlijke ietwat wereldvreemde tegen-beter-weten-in volhoudende ras-optimist, wiens visie je naar believen kunt respecteren of negeren. Jezus praat met gezag. Hij is de Koning de koningen. En da’s andere koek.

Ik begrijp dat dat wat veel is om te zeggen, als je verwacht dat een groot deel van je publiek daar niet aan toe is, dat niet gelooft of dat niet zal snappen. Dat hoeft ook niet, want je kunt gewoon over Jezus praten als Heer zonder dat je al het bovenstaande erbij hoeft te halen. En als je Hem aanspreekt als Zoon van God krijgen de kijkers echt niet spontaan nachtmerries van het gericht en een tot astronomische temperaturen opgepookt vagevuur.

Sterker: juist door Jezus zien we hoe groot Gods Liefde is! Door Hem de ereplaats te geven die Hem toekomt, wordt Gods Liefde pas echt duidelijk. En door dat niet te doen, bleef in mijn beleving de verkondiging van Gods Liefde ergens in het luchtledige hangen.

Waarom toch uitgeweken naar gemeenplaatsen als ‘de perfecte mens’, ‘de man van Nazareth’? Ik denk – omdat dat werkelijk is hoe Carel ter Linden over Jezus denkt. Net als zijn broer Nico. Dat mag hij, het is zijn goed recht. Het is zijn preek, zijn dienst. En ik mag dan weer zeggen dat ik dat jammer vindt. Het is immers mijn weblog…

Blijft dat ik blij ben met deze dienst. Ik ben blij dat we een koningshuis hebben dat zijn geloof niet onder stoelen of banken steekt, en dat bij de hoogte- en dieptepunten van hun levens voor het oog van de natie hun heil zoekt bij God.

En ja, ik ben wat evangelischer geworden, denk ik. Tikkie radicaler. Ik probeer het een beetje in toom te houden ;-)

Gert Jan ( E-mail ) (URL) · 14-06-’04 00:35 · Reageer op Gert Jan

gravatar for Mutti

Geen idee of je de lezing van het Schriftgedeelte gehoord hebt…

Maar het begon echt met het scheiden van de schapen van de bokken… En al staat er dan in de liturgie vanaf vs 35, in werkelijkheid werd er begonnen bij vs 31.

Waarschijnlijk kun je dat nog wel checken bij de opname van de NOS.

Juist dat begin vond ik heel opvallend!!!

Mijn krant schrijft over die dienst: In de overdenking was opvallend de aandacht die ds ter Linden besteedde aan Christus.“Ieder mens die het op zich neemt om Christus hoog te houden in zijn leven, ook Amalia, zal merken dat hij daarbij ook zélf door Christus, door Gods Géést gedragen wordt”.

Radicaal… eng hoor. Zit heel dicht bij fundamentalisme ;-(

Mutti · 14-06-’04 18:47 · Reageer op Mutti

gravatar for Gert Jan

Hee… da’s opvallend. Ik had het schriftgedeelte in m’n hoofd zitten als 31-40 (ik heb hier een tijdje geleden een persoonlijke bijbelstudie over gedaan, vandaar dat ik het zo paraat had) en had dat daarom ook zo onder de link geplaatst. Later werd ik aan het twijfelen gebracht door de gepubliceerde orde van dienst: vandaar m’n latere opmerking dat ik ‘vals getuigd’ had over de preciese lezing. Laten we aannemen dat we het alletwee goed gehoord hebben en dat de orde van dienst niet accuraat is. M’n opmerking in de eerste reactie over de vermeende missende eerste verzen zijn in dat geval niet terecht.

Wat betreft die overdenking: lees ‘m eens na. De link staat hierboven.

Mijn opmerking ging niet over de hoeveelheid aandacht voor Christus, maar de manier waarop Hij werd geschetst. In de verkondiging, maar ook verder in de dienst.

Kenmerkend vind ik in dit verband de passage over de doop van Jezus, waarmee de betekenis van de doop werd uitgelegd:

Ook Jezus hoorde van hem, en kwam onder de indruk van deze man. ‘Wilt u mij ook dopen?’, vroeg hij. Hij wist: ik wil mijn leven wijden aan God en de mensen. En Johannes doopte Jezus. Jezus kreeg leerlingen en die hebben na Jezus’ dood die gewoonte voortgezet. Als mensen geraakt waren door de woorden en de persoon van Jezus en zijn manier van leven, vroegen zij vaak om ook gedoopt te worden. Die leerlingen deden dat dan, en noemden daarbij de naam van Jezus en van de God die hij gediend had.

Kenmerkend. Uit niets blijkt dat Jezus meer dan mens was, dat Hij op deze aarde gekomen was met een doel. Hij wordt hier neergezet als een van de velen die onder de indruk raakt van Johannes’ prediking, en door hem gedoopt wil worden, net zoals al die duizenden andere mensen. Een man die heeft besloten dat hij zijn leven wil wijden aan God en mensen, zoals zovelen besloten voor hem en na hem. Geen woord over Johannes die hem (h)erkent als Gods Zoon, geen Geest die neerdaalt uit de hemel, geen ‘dit is Mijn Zoon’, niets. En niks instelling van de doop als een opdracht van Jezus, maar gewoon de discipelen die op eigen houtje besluiten om een goede gewoonte voort te zetten na Jezus’ dood. En niet omdat de dopelingen geloofden in een opgestane Heer die Leven brengt, (“met hem begraven in zijn dood, en met hem opgestaan tot een nieuw leven”) maar omdat ze ‘geraakt waren door de woorden en de persoon van Jezus en zijn manier van leven’. Zoek-vervang Jezus voor Ghandi of Martin Luther King – en het enige verschil zal zijn de cultuur, en daarmee de wijze waarop de leerlingen reageren op hun leermeester. Drie mensen die besloten hun leven te wijden aan God en mensen, die volgelingen achter zich verzamelden en werden vermoord om hun denkbeelden. En zoals zij zijn er nog meer, helaas. Wat een verspilling van kostbare levens, wat een nodeloos bloedvergieten en wat is het hemeltergend dat het kwaad toch steeds weer overwint.

En kijk, dat geloof ik dus niet. Ik geloof dat het kwaad overwonnen is. Door die Ene, die méér was dan ons. Waarvan Johannes de Doper zei dat hij zichzelf niet waardig achtte om diens schoenveters vast te binden.

En ik weet best dat Ter Linden’s woorden die rol van Jezus niet uitsluiten. Hij kiest zijn woorden zo, dat hij het allemaal een beetje in het midden laat. Vind je Jezus een toffe peer maar ook niet meer, dan kun je je best vinden in zijn woorden. Is Jezus voor jou de Redder, dan zegt hij op zich nog niets verkeerds: Jezus koos er immers voor God en mensen te dienen en zijn kruis op zich te nemen, en Johannes doopte Jezus, en Jezus kreeg leerlingen en mensen die in Hem gaan geloven zijn per definitie aangegeraakt door de woorden en de persoon van Jezus en zijn manier van leven, en er wordt tot op de dag van vandaag gedoopt. Allemaal waar. Alleen die frase “de God die hij gediend had“ zal blijven kriebelen, net zoals voor mij dat doodverklaren van Jezus zonder zijn opstanding en hemelvaart te noemen maar de helft van het verhaal is. Natuurlijk, je haalt de angel uit het evangelie – maar daarmee ook de kracht.

Broer Nico ter Linden is daar net zo dubbelzinnig over: Jezus leeft voort omdat “…niet een van zijn woorden, niet een van zijn daden is tenietgedaan, weerlegd of verloren. Jezus leeft.” Waarmee hij bedoelt: Jezus is morsdood. Maar hij leeft voort in z’n boeken, net als Karl May. Gelukkig hebben we de foto’s nog. De verschijning aan de vrouwen doet hij vervolgens af als:

Een visioen. Wij hoeven niet te twijfelen aan het getuigenis van velen dat Jezus na zijn dood aan hen is verschenen. Ook voor rouwenden in onze dagen is het een troostrijke ervaring wanneer een geliefde dode in dromen of gezichten verschijnt. Zo hebben de verschijningen van Jezus de vrouwen, en later ook de mannen, bemoedigd en gesterkt.

Ammehoela. Dat is spelen met woorden, omdat je niet wilt zeggen dat je niet kunt of wilt geloven dat Jezus werkelijk is opgestaan. Goochelen met beelden tot je een formulering hebt gevonden waar de vrijzinnigen diepzinnig ja op kunnen knikken en de orthodoxen geen stennis over kunnen schoppen zonder van muggenzifterij of fundamentalisme te worden beticht. Een formulering die niet koud en niet warm is, maar pieslauw. Geen greintje troost.

Mag ik Carel ter Linden zo kritisch lezen vanwege mijn reserves bij de woorden van zijn broer? Ik denk het wel, omdat ik ook in andere preken van hem hetzelfde gedachtengoed aantrof, en hij daarnaast (net als Cees den Heijer e.a.) met dankbaarheid door Nico ter Linden genoemd wordt als proofreader bij de verantwoording van zijn boekenserie ‘Het verhaal gaat’.

Overigens hoor je mij niet zeggen dat ze niet zo mogen geloven. Als dit de manier is waarop deze mensen hun geloof ervaren, dan mogen ze dat uiteraard helemaal zelf weten. Er zijn hordes mensen die de visie van Ter Linden (zowel Carel als Nico) voluit zullen beamen, zoals er ook hordes mensen zullen zijn die dit allemaal nog lang niet ver genoeg vinden gaan. Het strookt alleen niet met mijn geloof. Mag ik dat ook zelf weten?

En wat dat radicale betreft: dat komt omdat mijn moeder me ooit een tekst meegaf, voorin mijn liedboek. Een tekst die vandaag de dag boven m’n weblog staat. Ik zal haar er eens op aanspreken ;-)

Gert Jan ( E-mail ) (URL) · 14-06-’04 21:32 · Reageer op Gert Jan

gravatar for P.Ruig

heb ik het goed gehoord dat Ds ter Linden onze toekomstige koningin doopte in de naam van de Vader en de Heilige Geest, de Zoon dus weglatend, daarmee impliciet de dood van Oldenbarnevelt oprakelend en aangezien geen Kerk in Nederland dit Formulier gebruikt dus kerkrechtelijk een ongeldige doop heeft gepleegd???

P.Ruig ( E-mail ) · 18-06-’04 07:56 · Reageer op P.Ruig

gravatar for Gert Jan

Nee hoor, ds. ter Linden doopte in de naam van God de Vader, en van Christus, de Zoon, en van Gods heilige Geest.

De doop is over alle kerkgrenzen geldig, zolang aan drie criteria is voldaan: doop in de naam van Vader, Zoon en Geest, met water, en door een bevoegde ambtsdrager. Dat laatste mag een predikant zijn, of een ouderling. Zonodig mag in de Rooms-Katholieke traditie zelfs een niet-gelovige dopen (nooddoop).

Wat Van Oldenbarnevelt betreft: daar weet ik te weinig van af. Wat ik me herinner is dat binnen de Remonstrante kerk de drieëenheid onderwerp van discussie is geweest. De rol van Jezus was daarin echter allesbehalve ‘ondergesneeuwd’; de Remonstrantse Broederschap houdt in het voetspoor van Arminius juist vast aan het “Voor allen is Hij gekomen en voor allen is Hij gestorven”, waarmee de uitverkiezing wordt afgewezen maar Jezus allerminst wordt uitgerangeerd.

Het fijne weet ik er niet van, ik laat me graag corrigeren!

Gert Jan ( E-mail ) (URL) · 18-06-’04 09:53 · Reageer op Gert Jan



Verder lezen?

Klik op een van onderstaande 'tags' (indien aanwezig) om snel andere artikelen over dat onderwerp op KolesQueeste te vinden.


Gebruik de interne zoekmachine om KolesQueeste te doorzoeken:


Gebruik Google om KolesQueeste of de rest van het Internet te doorzoeken:

Reageer

Word even een reisgenoot en geef uw reactie:

(optioneel veld)
(optioneel veld)
Geautomatiseerde spam is een plaag, beantwoord daarom deze simpele vraag.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.

P.S. Wil je een eigen plaatje naast je reactie? Registreer je emailadres dan op Gravatar.com!